31 mart tarixi Azərbaycan xalqının yaddaşına qanlı bir gün kimi həkk olunmuşdur. 1918-ci ilin mart-aprel aylarında erməni daşnak dəstələri və bolşevik silahlı qüvvələri tərəfindən Bakı şəhərində və Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində minlərlə azərbaycanlı amansızlıqla qətlə yetirilmiş, yaşayış məntəqələri dağıdılmışdır. Bu hadisələr tarixə 31 Mart Azərbaycanlıların Soyqırımı kimi daxil olmuşdur.
1918-ci ildə baş verən bu qətliamların əsas məqsədi azərbaycanlı əhalini məhv etmək, onları öz tarixi torpaqlarından qovmaq və bölgədə etnik üstünlük əldə etmək idi. Bakı ilə yanaşı Şamaxı, Quba, Qarabağ, Lənkəran və digər bölgələrdə də dinc əhali xüsusi qəddarlıqla öldürülmüşdür. Quba şəhərində kütləvi məzarlıqların aşkar olunması bu soyqırımın miqyasını bir daha sübut edir.
Həmin dövrdə yeni yaranmaqda olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti bu hadisələri araşdırmaq üçün Fövqəladə Təhqiqat Komissiyası yaratmışdı. Komissiyanın topladığı materiallar göstərirdi ki, qətliamlar planlı şəkildə həyata keçirilmiş və minlərlə günahsız insan həyatını itirmişdir.
Uzun illər sovet hakimiyyəti dövründə bu hadisələr gizlədilmiş, xalqımıza qarşı törədilən cinayətlərə düzgün hüquqi-siyasi qiymət verilməmişdir. Yalnız müstəqillik əldə edildikdən sonra, xüsusilə Heydər Əliyev tərəfindən 1998-ci ildə imzalanan fərmanla 31 mart “Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü” kimi rəsmən qeyd olunmağa başlanmışdır.
Bu gün 31 mart hadisələri yalnız keçmişin faciəsi deyil, həm də gələcək nəsillərə bir xəbərdarlıqdır. Azərbaycan xalqı bu cür faciələrin unudulmaması və təkrarlanmaması üçün tarixini yaşadır, şəhidlərin xatirəsini ehtiramla yad edir.
Nəticə olaraq, 31 Mart Soyqırımı Azərbaycan tarixinin ən ağrılı səhifələrindən biridir. Bu hadisələrin beynəlxalq səviyyədə tanınması və düzgün qiymətləndirilməsi həm ədalətin bərpası, həm də gələcəkdə belə faciələrin qarşısının alınması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
İldırım Eyvazlı,
YAP-ın gənc fəalı
