Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində regionların təhlükəsizliyi və sabitliyi qlobal sülhün ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir. Xüsusilə Cənubi Qafqaz və Baltik regionları strateji mövqeləri, enerji və nəqliyyat dəhlizləri baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan tərəflər arasında aparılan müzakirələr yalnız ikitərəfli deyil, daha geniş regional və beynəlxalq kontekstdə mühüm nəticələr vəd edir.
Cənubi Qafqaz regionu tarixən mürəkkəb siyasi proseslərin və müxtəlif maraqların toqquşduğu məkan olmuşdur. Bu regionda təhlükəsizliyin təmin olunması üçün ölkələr arasında qarşılıqlı etimadın artırılması, dialoqun davam etdirilməsi və beynəlxalq hüquq normalarına riayət edilməsi vacibdir. Görüş zamanı tərəflər regionda davamlı sülhün bərqərar olunmasının yalnız əməkdaşlıq və konstruktiv yanaşma ilə mümkün olduğunu vurğuladılar.
Eyni zamanda münaqişələrin sülh yolu ilə həlli, sərhədlərin təhlükəsizliyi və iqtisadi sabitliyin qorunması əsas müzakirə mövzularından biri oldu.Baltik regionu isə fərqli siyasi və təhlükəsizlik arxitekturasına malik olsa da, burada da oxşar çağırışlar mövcuddur.
Enerji təhlükəsizliyi, kibertəhlükəsizlik, hərbi əməkdaşlıq və regional sabitlik kimi məsələlər Baltik ölkələri üçün prioritet təşkil edir. Tərəflər bu regionda əldə olunan təcrübənin digər bölgələr üçün də faydalı ola biləcəyini qeyd etdilər.
Xüsusilə təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi, informasiya mübadiləsinin artırılması və birgə təşəbbüslərin həyata keçirilməsi vacib hesab edildi.Regional inkişaf məsələləri də müzakirələrin əsas istiqamətlərindən biri olmuşdur. İnfrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsi, nəqliyyat dəhlizlərinin genişləndirilməsi və ticarət əlaqələrinin gücləndirilməsi regionların iqtisadi potensialını artırır. Bu baxımdan tərəflər həm Cənubi Qafqazda, həm də Baltik regionunda iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşdirilməsinin vacibliyini vurğuladılar. Yeni layihələrin reallaşdırılması, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması və innovativ texnologiyaların tətbiqi regionların davamlı inkişafına töhfə verə bilər.Ətrafımızda baş verən hadisələr isə təhlükəsizlik və sabitliyə birbaşa təsir göstərən amillərdir. Qlobal səviyyədə baş verən siyasi, iqtisadi və hərbi proseslər regionlara da öz təsirini göstərir. Bu səbəbdən tərəflər beynəlxalq gündəmdə olan məsələləri də diqqətlə təhlil etdilər, ortaq maraqlar və mövqelər üzərində fikir mübadiləsi apardılar. Xüsusilə böhranların idarə olunması, humanitar problemlərin həlli və təhlükəsizlik risklərinin azaldılması istiqamətində birgə fəaliyyətin əhəmiyyəti vurğulandı.Bütün bunlarla yanaşı, tərəflər dialoqun davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd etdilər. Müxtəlif platformalarda görüşlərin keçirilməsi, ekspert səviyyəsində müzakirələrin təşkili və birgə layihələrin həyata keçirilməsi əməkdaşlığın daha da güclənməsinə şərait yaradır. Bu yanaşma həm regionlararası əlaqələrin inkişafına, həm də qlobal sabitliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Nəticə etibarilə, aparılan müzakirələr Cənubi Qafqaz və Baltik regionlarında təhlükəsizlik, inkişaf və əməkdaşlıq məsələlərinin daha geniş perspektivdə qiymətləndirilməsinə imkan verdi. Əldə olunan razılaşmalar və fikir mübadiləsi gələcəkdə daha sıx əməkdaşlıq üçün möhkəm zəmin yaradır. Bu isə həm regionların, həm də ümumilikdə beynəlxalq ictimaiyyətin rifahına müsbət təsir göstərəcəkdir.
Murad Zeynalov,
Yeni Azərbaycan Partiyası,məsləhətçi
