1 iyul tarixində Bakıda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Lyayen arasında keçirilən ali səviyyəli görüş, Cənubi Qafqazın geosiyasi və iqtisadi gələcəyini müəyyən edən tarixi bir hadisəyə çevrildi. Görüşün ardınca mətbuata verilən bəyanatda Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlər, təkcə Azərbaycan-Avropa İttifaqı (Aİ) münasibətlərinin deyil, həm də regional və qlobal miqyaslı strateji proseslərin gələcək yol xəritəsini cızdı.
Dövlət başçısının Bakıdan dünyaya və Avropaya yönələn mesajları rəsmi Bakının qətiyyətli, müstəqil və milli maraqlara söykənən xarici siyasət kursunun növbəti təntənəsi oldu.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında diqqət çəkdiyi ən mühüm iqtisadi reallıqlardan biri Azərbaycanın regionda oynadığı dominant iqtisadi rol oldu. Dövlət başçısı rəqəmlərə və faktlara əsaslanaraq bəyan etdi ki, ölkəmiz Avropa İttifaqının Cənubi Qafqazdakı ən böyük ticarət tərəfdaşı və əsas investisiya ünvanıdır.
Prezident vurğuladı ki, Azərbaycan-Aİ əlaqələri artıq birtərəfli iqtisadi asılılıq deyil, qarşılıqlı maraqlara söykənən strateji tərəfdaşlıq xarakteri daşıyır.
İki tərəf arasında hazırlanan Hərtərəfli Əməkdaşlıq Sazişi üzərində işlərin davam etdiyini bildirən ölkə rəhbəri, bu sənədin gələcəkdə siyasi, iqtisadi və ticarət əlaqələrini daha da şaxələndirəcəyinə əminliyini ifadə etdi.
Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyindəki strateji əhəmiyyəti Prezidentin çıxışının ana xətlərindən birini təşkil etdi. İlham Əliyev Azərbaycanın üzərinə götürdüyü öhdəliklərə sadiqliyini və Avropanın ən böyük qaz tədarükçülərindən birinə çevrildiyini qürurla qeyd etdi. Prezident İlham Əliyev mətbuata bəyanatında bildirdi ki, hazırda Azərbaycanın ümumi qaz ixracatının təxminən 50%-i bilavasitə Avropa İttifaqına üzv dövlətlərin payına düşür. Dövlət başçısı bunun sadəcə ticari sövdələşmə deyil, eyni zamanda böhran dövründə nümayiş etdirilən strateji etibarlılıq rəmzi olduğunu diqqətə çatdırdı.
Prezident təkcə ənənəvi karbohidrogen resursları ilə kifayətlənməyəcəyimizi, Xəzər dənizinin nəhəng bərpa olunan enerji potensialından istifadə edərək Avropaya “yaşıl elektrik enerjisi” ixrac edəcək yeni strateji qovşağın qurulduğunu bəyan etdi. Bu kontekstdə region ölkələrinin, o cümlədən gələcəkdə Ermənistanın da bu enerji zəncirinə cəlb olunması imkanlarına dair mesajlar mühüm regional əməkdaşlıq çağırışı idi.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında ən çox önə çıxan və regionun gələcəyini dəyişəcək digər bir istiqamət nəqliyyat və rəqəmsal bağlılıq (connectivity) məsələsi oldu. Azərbaycanın coğrafi üstünlüyünü və müasir infrastrukturunu böyük bir logistik gücə çevirdiyini qeyd edən dövlət başçısı bildirdi: “Trans-Xəzər və Şərq-Qərb Dəhlizləri: Bu gün həm Şərq-Qərb, həm də Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizləri üzrə Azərbaycan ərazisindən keçən yükdaşımaların həcmi hər bir istiqamətdə kəskin şəkildə artmaqdadır.”
Prezident İlham Əliyev rəsmi Bakının Avropa ilə Mərkəzi Asiyanı birləşdirən “Aİ-Azərbaycan Bağlılıq Tərəfdaşlığı” (Connectivity Partnership) təşəbbüsünə tam dəstək verdiyini və bu çərçivədə Bakıda keçirilməsi planlaşdırılan Regional İnvestisiya Konfransının böyük logistik layihələrə (Bakı Limanının genişləndirilməsi, dəmir yollarının modernləşdirilməsi) yeni nəfəs verəcəyini vurğuladı.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatının ən böyük siyasi çəkisi, şübhəsiz ki, Ermənistanla normallaşma prosesi və Cənubi Qafqazda qurulan yeni sülh arxitekturası ilə bağlı idi. Dövlət başçısı sülh prosesində Azərbaycanın hər zaman konstruktiv və qətiyyətli mövqe nümayiş etdirdiyini xatırlatdı.
Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişinin paraflanması (ilkin razılaşdırılması) istiqamətində atılan addımların önəmini qeyd edən Azərbaycan Prezidenti Bakının regionda dayanıqlı sabitliyin tərəfdarı olduğunu bir daha bütün dünyaya elan etdi. İlham Əliyev sülhün kağız üzərində qalmaması üçün işğaldan azad edilmiş ərazilərin minalardan təmizlənməsi, humanitar reabilitasiya və regionun iqtisadi bərpası məsələlərində Avropa İttifaqının göstərəcəyi praktiki dəstəyi (məsələn, elan olunmuş 20 milyon avroluq yeni proqramı) təqdir etdiyini bildirdi. Bu, sülhün bölgə insanının gündəlik həyatına birbaşa təsir etməli olduğuna dair rəsmi Bakının prinsipial yanaşması idi.
Prezident İlham Əliyevin 1 iyul mətbuat bəyanatındakı əsas mesajları bir daha göstərdi ki, Azərbaycan regional məsələlərdə şərtləri diktə edən, qlobal arenada isə sözü ilə əməli bir olan etibarlı dövlətdir. Dövlət başçısı dünyaya bəyan etdi ki, Cənubi Qafqazda köhnə münaqişələr səhifəsi birdəfəlik bağlanıb və Azərbaycan həm Avropanın enerji və logistika təhlükəsizliyinin əsas dayağı, həm də bölgədə davamlı sülhün və firavanlığın yeganə təminatçısıdır.
Məmmədzadə Eldar,
Nizami rayonunun fəal gənci, ADA-nın tələbəsi
