IV Şuşa Qlobal Forumu: Azərbaycanın daxili inkişaf dinamikasının və qlobal siyasətə baxışının nümayişi
Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşa şəhəri, işğaldan azad edildiyi gündən etibarən regional və qlobal miqyaslı diplomatik, mədəni və intellektual müzakirələrin mərkəzinə çevrilmişdir. Şuşada keçirilən “Xarıbülbül” Musiqi Festivalı, Vaqif Poeziya Günləri ilə yanaşı, müxtəlif beynəlxalq beyin mərkəzlərinin forumları, media platformaları və Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) qeyri-rəsmi sammiti bu şəhərə Qlobal Dialoq Mərkəzi statusunu qazandırmışdır.
Bu platformalar içərisində ən uzunömürlü və nüfuzlu təşəbbüslərdən biri kimi formalaşan media və dialoq forumları, dünyada cərəyan edən geosiyasi proseslərin, post-münaqişə dövrünün reallıqlarının və rəqəmsal çağırışların müzakirə edildiyi unikal məkandır.
2026-cı ilin iyul ayında keçirilən IV Şuşa Qlobal Forumu coğrafi əhatəliliyi və iştirakçı səviyyəsinə görə növbəti uğura imza atmışdır. Dünyanın 50-dən çox ölkəsindən 160-a yaxın nümayəndənin – media rəhbərlərinin, beyin mərkəzlərinin ekspertlərinin və diplomatların qatıldığı forumda mühüm nəticələr əldə olunmuşdur.
Dünyanın aparıcı informasiya agentliklərinin rəhbərləri Şuşada və ətraf rayonlarda aparılan irimiqyaslı yenidənqurma işlərini (ağıllı kəndlər, beynəlxalq hava limanları, infrastruktur layihələri) öz gözləri ilə görərək beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmışlar.
Forum çərçivəsində rəqəmsal dünyada saxta xəbərlərlə (fake news) mübarizə və süni intellektin mediada etik tətbiqinə dair birgə fəaliyyət metodologiyası müzakirə olunmuş və qəbul edilmişdir.
Azərbaycanın işğaldan sonra tətbiq etdiyi unikal bərpa və reinteqrasiya modeli digər qlobal münaqişələrin həlli üçün effektiv nümunə kimi beynəlxalq ekspertlər tərəfindən qəbul edilmişdir.
Forumun açılışında iştirak edən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev geniş nitqlə çıxış edərək həm ölkənin daxili inkişaf dinamikasını, həm də qlobal siyasətə baxışını bəyan etmişdir.
Prezident vurğulamışdır ki, Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində, öz gücü hesabına təmin etmişdir. Şuşada bu cür forumların keçirilməsi artıq münaqişə səhifəsinin tamamilə qapandığının və regionda yeni inkişaf erasının başladığının nümayişidir.
Dövlət başçısı regiondakı geosiyasi oyunlara və Azərbaycanı yenidən təhlükəli ssenarilərə çəkmək istəyən kənar qüvvələrə qarşı xəbərdarlıq etmişdir: “Bizim üçün yeganə risk Azərbaycanı müəyyən avantüralara cəlb etmək cəhdləridir. Lakin Azərbaycandakı daxili sabitlik, xalq-iqtidar birliyi və güclü ordu hər hansı xarici təhdidin qarşısını almağa tam qadirdir.”
İlham Əliyev müasir beynəlxalq münasibətlər sistemindəki böhrana toxunaraq, böyük güclərin selektiv yanaşmalarını tənqid etmişdir. O, BMT Təhlükəsizlik Şurasında islahatların aparılmasının vacibliyini, Qoşulmama Hərəkatı və TDT kimi təşkilatların qlobal idarəetmədə rolunun artırılmasının ədalətli dünya nizamı üçün zəruri olduğunu bildirmişdir.
IV Şuşa Forumu platformasından istifadə edərək Prezident İlham Əliyev və Azərbaycan dövləti regional və qlobal miqyasda aşağıdakı sülh mesajlarını ötürmüşdür:
– Azərbaycan regionun gələcəyini revanşizmdə deyil, sülh müqaviləsinin imzalanmasında və kommunikasiyaların (Zəngəzur dəhlizi daxil olmaqla) açılmasında görür. Ermənistan kənar qüvvələrin təsirindən çıxmalı və regionun ayrılmaz hissəsi kimi qonşuları ilə normal münasibətlər qurmalıdır.
– Şuşadan verilən mesajlardan biri də Azərbaycanın Şərqlə Qərbi, Şimalla Cənubu birləşdirən təhlükəsiz loqistika qovşağı olmasıdır. Sülh və əməkdaşlıq iqtisadi rifahın əsas rəhnidir.
Qlobal medianın və intellektual elitanın Şuşada toplanması, Azərbaycanın gələcək müharibələrin qarşısını almaq üçün informasiya şəffaflığına və transsərhəd dialoqa hazır olduğunu göstərir. IV Şuşa Qlobal Forumu Azərbaycanın sadəcə hərbi-siyasi sahədə deyil, həm də intellektual-diplomatik müstəvidə qlobal gündəliyi formalaşdıran aparıcı dövlətlərdən biri olduğunu və Şuşanın artıq parçalanma deyil, birləşmə və sülh simvolu kimi qəbul edildiyini növbəti dəfə təsdiqləmişdir.
Aynurə Məmmədova,
Nizami rayonu 61 saylı məktəbin tarix müəllimi
