Qloballaşan dünya iqtisadiyyatında dövlətlər arasında münasibətlərin dayanıqlılığı təkcə siyasi dialoqla deyil, həm də iqtisadi tərəfdaşlığın səviyyəsi ilə müəyyən olunur. Xüsusilə ortaq tarixi, mədəni və strateji maraqlara malik ölkələr arasında iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi uzunmüddətli inkişaf üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Qırğızıstan arasında son illərdə müşahidə olunan əməkdaşlıq da məhz bu prinsiplərə əsaslanır. İki ölkə arasında formalaşan qarşılıqlı etimad artıq konkret iqtisadi layihələrdə, investisiya təşəbbüslərində və birgə maliyyə mexanizmlərində öz əksini tapır.
Bu baxımdan Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondunun maliyyə vəsaitinin 200 milyon ABŞ dollarına qədər artırılması barədə qəbul olunan qərar iki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlığın yeni mərhələyə keçdiyini göstərən mühüm addımlardan biridir. Fondun kapitalının iki dəfə artırılması, ilk növbədə, onun fəaliyyətinə və maliyyələşdirdiyi layihələrin səmərəliliyinə verilən yüksək qiymət kimi dəyərləndirilə bilər. Çünki hər hansı investisiya fondunun maliyyə imkanlarının genişləndirilməsi yalnız gələcək planlarla deyil, həm də əvvəlki fəaliyyət dövründə əldə edilmiş nəticələrlə əlaqədardır.
İqtisadçı kimi hesab edirəm ki, bu qərarın əsas üstünlüklərindən biri investisiya qoyuluşlarının həcminin artırılması ilə yanaşı, real iqtisadiyyatın inkişafına xidmət edən layihələrin maliyyələşdirilməsi imkanlarının genişlənməsidir. Müasir iqtisadi yanaşmalarda investisiyanın effektivliyi ayrılan vəsaitin məbləği ilə deyil, onun iqtisadi dəyər yaratmaq qabiliyyəti ilə qiymətləndirilir. Bu baxımdan Fond tərəfindən dəstəklənən istehsal, kənd təsərrüfatı, emal sənayesi, logistika, turizm və xidmət sahələrinə yönəlmiş layihələr gələcəkdə həm məşğulluğun artmasına, həm də əlavə dəyərin formalaşmasına mühüm töhfə verəcək.
Məlumdur ki, investisiyalar iqtisadi inkişafın əsas hərəkətverici qüvvələrindən biridir. Xarici və birgə investisiyalar yeni müəssisələrin yaradılmasını sürətləndirir, istehsal güclərinin artırılmasına imkan verir, sahibkarlığın inkişafını stimullaşdırır və regionlarda iqtisadi fəallığın yüksəlməsinə şərait yaradır. Bu baxımdan Fondun kapitalının 200 milyon dollara çatdırılması gələcəkdə daha çox layihənin maliyyələşdirilməsi, daha geniş biznes təşəbbüslərinin həyata keçirilməsi və yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin formalaşması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Digər mühüm məqam isə ayrılan vəsaitlərin yalnız maliyyə gəliri əldə etmək məqsədi daşımamasıdır. Bu investisiyalar eyni zamanda sosial-iqtisadi inkişafı dəstəkləyən, regionların iqtisadi potensialını artıran və əhalinin rifahına müsbət təsir göstərən layihələrin həyata keçirilməsinə yönəlir. Yeni iş yerlərinin açılması, yerli istehsalın genişləndirilməsi və xidmət sektorunun inkişafı nəticə etibarilə dövlət büdcəsinə daxilolmaların artmasına və iqtisadi sabitliyin möhkəmlənməsinə şərait yaradır.
İnvestisiya Fondunun fəaliyyəti həm də Azərbaycan biznesinin xarici bazarlarda mövqeyinin gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Bu cür maliyyə mexanizmləri yerli şirkətlər üçün yeni bazarlara çıxış imkanlarını genişləndirir, biznes əlaqələrinin inkişafını sürətləndirir və qarşılıqlı investisiya mühitinin formalaşmasına töhfə verir. Nəticədə iqtisadi əməkdaşlıq təkcə dövlətlərarası münasibətlərlə məhdudlaşmır, özəl sektorun da fəal iştirakı ilə daha dayanıqlı xarakter alır.
Azərbaycan və Qırğızıstan arasında həyata keçirilən uğurlu layihələrdən biri də İssık-Kul gölünün sahilində inşa olunan və “Bakı” adını daşıyan beşulduzlu hoteldir. Azərbaycan dövlətinin maliyyə dəstəyi ilə reallaşdırılan bu layihə iqtisadi baxımdan turizm sektorunun inkişafına, xidmət sahəsində yeni iş yerlərinin yaradılmasına və regionun investisiya cəlbediciliyinin artırılmasına xidmət edir. Bununla yanaşı, hotel iki qardaş ölkə arasında dostluq münasibətlərinin, qarşılıqlı etimadın və ortaq dəyərlərin simvolu kimi də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Müasir dövrdə dövlətlərin iqtisadi gücü yalnız daxili resurslarla deyil, beynəlxalq tərəfdaşlıq münasibətlərinin səmərəliliyi ilə də ölçülür. Bu baxımdan Azərbaycan və Qırğızıstan arasında yaradılan İnvestisiya Fondu Türk dünyasında iqtisadi inteqrasiyanın gücləndirilməsi istiqamətində mühüm platformalardan biri hesab oluna bilər. Birgə maliyyələşdirilən layihələr gələcəkdə digər sahələrdə də əməkdaşlığın genişlənməsinə, qarşılıqlı ticarətin həcminin artmasına və investisiya axınının daha da güclənməsinə şərait yaradacaq.
İqtisadçı baxımından qiymətləndirdikdə, Fondun kapitalının artırılması yalnız cari iqtisadi göstəricilərin yaxşılaşdırılmasına yönəlmiş qərar deyil. Bu addım uzunmüddətli inkişaf strategiyasının tərkib hissəsi olmaqla yanaşı, iqtisadi şaxələndirmənin sürətləndirilməsi, regional əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi və dayanıqlı iqtisadi artımın təmin olunmasına xidmət edir. Məhz bu cür strateji investisiyalar gələcək illərdə hər iki ölkənin iqtisadi imkanlarını genişləndirəcək, sahibkarlıq mühitini daha da canlandıracaq və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın miqyasını artıracaq.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondunun maliyyə vəsaitinin 200 milyon ABŞ dollarına çatdırılması iqtisadi baxımdan mühüm strateji qərardır. Bu təşəbbüs yalnız yeni layihələrin maliyyələşdirilməsinə deyil, həm də Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında iqtisadi tərəfdaşlığın daha da möhkəmlənməsinə, investisiya əməkdaşlığının genişlənməsinə və uzunmüddətli dayanıqlı inkişafın təmin edilməsinə xidmət edən vacib addım kimi qiymətləndirilməlidir.
Nigar Abbaszadə,
Yeni Azərbaycan Partiyası Nərimanov rayon təşkilatının mühasibi
