Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ABŞ-ın Vitse-prezidenti Cey. Di. Vensin ölkəmizə səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat həm ikitərəfli münasibətlərin gələcək istiqamətlərini, həm də Cənubi Qafqaz regionunda formalaşan yeni siyasi və iqtisadi reallıqları aydın şəkildə ortaya qoydu. Bu bəyanat yalnız diplomatik protokol xarakterli çıxış deyil, eyni zamanda regionda sülh, əməkdaşlıq və iqtisadi inteqrasiya proseslərinin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərən mühüm siyasi mesaj kimi qiymətləndirilir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycan ilə ABŞ arasında münasibətlərin tamamilə yeni mərhələyə keçdiyini vurğuladı. Bu yeni mərhələ qarşılıqlı hörmət, strateji əməkdaşlıq və ortaq maraqlar üzərində qurulmuş münasibətlərin daha da möhkəmləndirilməsi ilə xarakterizə olunur. Son illərdə qlobal siyasi mühitdə baş verən dəyişikliklər fonunda Azərbaycan regionda sabitlik və təhlükəsizlik təmin edən əsas aktorlardan biri kimi çıxış edir və bu rol beynəlxalq tərəfdaşlar, o cümlədən ABŞ tərəfindən də yüksək qiymətləndirilir.
ABŞ-ın Tramp-Vens administrasiyası dövründə Cənubi Qafqaza artan diqqəti regionda davamlı sülhün qurulması və iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi istiqamətində yeni imkanlar yaradıb. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, bu səylərin mühüm nəticələrindən biri Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu – TRIPP layihəsidir. Layihə təkcə nəqliyyat təşəbbüsü deyil, eyni zamanda siyasi sabitliyin və regional əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsinə xidmət edən kompleks platforma kimi nəzərdən keçirilir.
TRIPP layihəsinin əsas məqsədi Azərbaycan ərazisi vasitəsilə Asiya ilə Avropanı birləşdirən təhlükəsiz, etibarlı və böyükmiqyaslı daşımalar dəhlizinin yaradılmasıdır. Bu dəhliz həm Azərbaycanın iki hissəsini birləşdirməklə ölkədaxili iqtisadi əlaqələri gücləndirəcək, həm də region ölkələri arasında qarşılıqlı asılılığı artıraraq sülh və əməkdaşlıq üçün uzunmüddətli zəmin formalaşdıracaq. Azərbaycan, Ermənistan və digər qonşu ölkələrin bu layihə çərçivəsində əməkdaşlığı Cənubi Qafqazı yeni geoiqtisadi mərkəzə çevirə bilər.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri Azərbaycanın sülh və normallaşma prosesinə verdiyi real töhfələr oldu. Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana gedən yüklərin tranziti ilə bağlı bütün məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması və hətta Azərbaycanın özünün Ermənistana neft məhsullarının təchizatına başlaması regionda yeni iqtisadi əməkdaşlıq mühitinin formalaşdığını göstərir. Bu addımlar postmünaqişə dövründə etimadın bərpası və iqtisadi qarşılıqlı əlaqələrin gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
İqtisadi əməkdaşlıq regionda sülhün möhkəmləndirilməsinin ən effektiv vasitələrindən biri hesab olunur. Ticarət əlaqələrinin artması və logistika marşrutlarının genişlənməsi dövlətlər arasında qarşılıqlı asılılığı artıraraq yeni münaqişə risklərini minimuma endirir. Bu baxımdan TRIPP layihəsi yalnız iqtisadi təşəbbüs deyil, həm də siyasi sabitlik və təhlükəsizliyin təmin olunmasına xidmət edən strateji platformadır.
Azərbaycanın çoxşaxəli və balanslaşdırılmış xarici siyasəti ölkəni qlobal enerji və nəqliyyat xəritəsində mühüm mövqeyə çıxarıb. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən diplomatik strategiya nəticəsində Azərbaycan həm Şərq-Qərb, həm də Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutlarının kəsişməsində yerləşən əsas logistika mərkəzinə çevrilib. Yeni təşəbbüslər, o cümlədən TRIPP layihəsi bu mövqeyi daha da möhkəmləndirərək Azərbaycanın beynəlxalq iqtisadi sistemdə rolunu genişləndirir.
Enerji təhlükəsizliyi sahəsində də Azərbaycan ilə ABŞ arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi perspektivləri diqqət mərkəzindədir. Azərbaycan uzun illərdir Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında etibarlı tərəfdaş kimi tanınır və yeni nəqliyyat marşrutları enerji daşımalarının daha təhlükəsiz və diversifikasiya olunmuş şəkildə həyata keçirilməsinə şərait yaradır. Bu əməkdaşlıq yalnız iqtisadi deyil, həm də geosiyasi sabitliyin gücləndirilməsinə xidmət edir.
Bununla yanaşı, ABŞ ilə münasibətlərin yeni mərhələyə keçməsi Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasının göstəricisidir. ABŞ kimi qlobal güclə strateji tərəfdaşlığın inkişafı ölkəmizin regional siyasətdə aparıcı rolunu daha da möhkəmləndirir və beynəlxalq platformalarda mövqelərini gücləndirir. Bu münasibətlər çərçivəsində təhlükəsizlik, terrorizmlə mübarizə, kibertəhlükəsizlik və iqtisadi inkişaf kimi sahələrdə əməkdaşlığın genişlənməsi gözlənilir.
Regionda sülhün davamlı olması üçün siyasi dialoqla yanaşı iqtisadi inteqrasiya da vacib amildir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında vurğulanan təşəbbüslər göstərir ki, Azərbaycan regionu qarşıdurma məkanından əməkdaşlıq və rifah platformasına çevirmək niyyətindədir. ABŞ-ın dəstəyi ilə həyata keçirilən layihələr isə bu məqsədin reallaşmasına əlavə impuls verir.
Cənubi Qafqazın gələcək inkişaf perspektivləri nəqliyyat, logistika və enerji layihələrinin uğurla icrasından asılıdır. TRIPP layihəsi bu baxımdan region ölkələrinə yeni iqtisadi imkanlar təqdim etməklə yanaşı, beynəlxalq investorlar üçün də cəlbedici platforma yaradır. Yeni marşrutlar ticarət dövriyyəsini artırmaqla yanaşı, regionda məşğulluğun və infrastrukturun inkişafına da müsbət təsir göstərəcək.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin ABŞ-ın Vitse-prezidenti Cey. Di. Vensin səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat Azərbaycan-ABŞ münasibətlərinin yeni strateji mərhələsini və regionda formalaşan yeni siyasi-iqtisadi reallıqları əks etdirir. TRIPP layihəsi kimi təşəbbüslər isə Cənubi Qafqazın gələcəyini müəyyən edən əsas platformalardan birinə çevrilərək regionda sülhün, sabitliyin və rifahın möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Azərbaycanın praqmatik siyasəti və beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlığı nəticəsində regionun qlobal iqtisadi sistemdə rolu daha da artacaq və Cənubi Qafqaz əməkdaşlıq və inkişaf məkanına çevriləcək.
İslam Bafadarov,
Yeni Azərbaycan Partiyasının məsləhətçisi
