2020-ci ildə Cəbrayıl şəhərinin azad edilməsi Azərbaycanın regional mövqeyində baş verən mühüm dəyişikliklərdən biri oldu. Uzun illər işğal altında qalan rayonun Azərbaycan dövlətinin nəzarətinə qaytarılması ölkənin cənub istiqamətində təhlükəsizlik və kommunikasiya imkanlarının genişlənməsi baxımından yeni reallıq yaratdı. Prezident İlham Əliyevin 4 oktyabr 2020-ci ildə Cəbrayılın azad edilməsini elan etməsi bu yeni mərhələnin siyasi baxımdan mühüm hadisələrindən biri idi.
Cəbrayılın coğrafi mövqeyi onun regional əhəmiyyətini artıran əsas amillərdəndir. Rayon Azərbaycanın İranla dövlət sərhədinə yaxın yerləşir və Araz çayı boyunca uzanan əraziləri əhatə edir. Bu xüsusiyyət Cəbrayılı həm təhlükəsizlik, həm də nəqliyyat və iqtisadi əməkdaşlıq baxımından əhəmiyyətli məkana çevirir. İşğal dövründə bu imkanların böyük hissəsindən istifadə etmək mümkün deyildi.
Azadlıqdan sonra Prezident İlham Əliyevin Cəbrayıl istiqamətində həyata keçirilən layihələrə xüsusi diqqət ayırması regionun gələcək inkişafının dövlət strategiyasında yer tutduğunu göstərir. Yeni yolların, enerji sistemlərinin və yaşayış məntəqələrinin yaradılması rayonun regional iqtisadi dövriyyəyə inteqrasiyasını sürətləndirə biləcək əsas infrastruktur bazasını formalaşdırır.
Cəbrayılın regional mövqeyinin başqa bir mühüm tərəfi onun Zəngilan və digər azad edilmiş ərazilərlə əlaqəsidir. Rayonun yol şəbəkəsinin inkişaf etdirilməsi Qarabağ və Şərqi Zəngəzur arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Bu baxımdan Cəbrayıl yalnız ayrıca inzibati ərazi kimi deyil, daha geniş regional inkişaf sisteminin komponenti kimi nəzərdən keçirilir.
Beləliklə, Cəbrayılın azadlığı Azərbaycanın regional geosiyasi imkanlarının genişlənməsi ilə paralel gedən prosesdir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə aparılan bərpa və quruculuq siyasəti Cəbrayılın hərbi əhəmiyyətini iqtisadi, nəqliyyat və sosial funksiyalarla tamamlayır. Rayonun gələcək inkişafı Azərbaycanın cənub-qərb istiqamətində formalaşdırdığı yeni regional arxitekturanın mühüm hissələrindən biri kimi çıxış edə bilər.
Aysel Məmmədova,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Cəmşid Naxçıvanski küçəsi, 348a” ərazi partiya təşkilatının sədri
